نوروز در شهر شال
|
گاهي اوقات به رسم و رسوم قديمي كه فكر مي كنيم می بینیم که صفا و صميميت خاصي در آن وجود داشته . مثل صله ی رحم يا مهر و محبت به بزرگترها علي الخصوص سالمندان و يا نوع برخورد و صحبت با بزرگترها يا ريش سفيدان و يا سالمندان طايفه يا محل كه جاي تأمل دارد. برآن شدم كه گوشه اي از رسم نوروز در شهر شال را كه يادگار گذشته گان است را به قلم تحرير درآورم تا شايد امروزي ها (جوانان ) كمي ببيشتر به گذشته خويش رجوع كنند. گفتگوي كوتاهي با تني چند از پا به سن گذاشته هاي شال داشتم كه اينگونه گفتند : شب عيد غذايي كه براي اقوام مرسوم بود برده شود مثلاً پدر براي دخترش كه در خانه بخت است يا برادر براي خواهرش برنج با ماهي بود كه پُلو نام داشت و در طول سال كمتر مورد استفاده بود شايد بخاطر اينكه قُوت قالب مردم نبود يا محيط كشاورزي آنگونه نبود كه قوت قالب باشد و يا دسترسي مردم به شهرها كم بود ولي هر طور كه بود براي شب عيد بايد تهيه مي شد. مردم هر طايفه روز اول عيد در خانه بزرگ آن طايفه جمع مي شدند و عيد را به او تبريك مي گفتند و غالباً تخم مرغ پخته رنگي عيدي مي گرفتند. و ديد و بازديد از آنجا به صورت گروهي شروع مي شد و به منازل ديگر و يا بزرگان طوايف ديگر مي رفتند. چنانچه از خانواده اي شخصي به رحمت خدا مي رفت و نزديك به عيد بود نزديكان آن خانواده مسائل مربوط به عيد را كم رنگ مي كردند تا حرمتها رعايت شود و اگر خداي ناكرده متوفّي جوان مي بود حتي از جانب اهل آن محل رعايت حرمتها به وضوح ديده مي شد. و مردم روز عيد جهت تسلي خاطر بازماندگان و گراميداشت يادو خاطره متوفي در خانه بازماندگان متوفي حاضر مي شدند و ياد او را گرامي مي داشتند. خانه هاي قديمي شال به صورت گنبدي بود و بالاي هر گنبد سوراخي وجود داشت. روز عيد مرسوم بود (بيشتر از جانب كم سن ها صورت مي گرفت) به وسيله شالي كه به كمر مي بستند و يا طنابی كه از سوراخ گنبد آويزان مي كردند از اهل خانه طلب عيدي مي كردند و اهل آن منزل به تناسب وضعشان عيدي به شال يا طناب مي بستند. عيدي ها غالباً تخم مرغ رنگي كه با ريشه گياهي به نام روناس يا كاه و يا پوست گردو و يا چاي رنگ مي شد و از طريق بزرگترها به كوچكترها داده مي شد. در تعطبلات نوروز بازي گروهي به نام دُرّني معروف بود انجام مي شد. چه جالب و ديدني... اين روزها بعضي از آن مراسم ها هست ،بعضي ها كم رنگ و بعضي ها از يادها رفته . غذا تجملي تر شده و رنگ و لعاب بيشتري گرفته . از آن عيد و بازديد گروهي اثر كمتري است و جاي تخم رنگي را اسكناس گرفته ،ولي رسوم خوبي نيز به همت امام جمعه جوان و محبوب شال و بعضي از بزرگان شال مرسوم شده كه ذكر بعضي از آنها خالي از لطف نيست ، چند سال پيش پيشنهاد شد خانواده هايي كه عزيزان خودشان را از دست داده اند همگي در مسجد جامع شال جمع شوند و مردم جهت تسلي خاطر به بازماندگان متوفي به مسجد بيايند و يا مراسم تحويل سال در كنار گلزار شهداي شال برگزار شود تا مردم با آرمانهاي امام و شهداء تجديد ميثاق كنند. هرچند مي دانم كه رسوم خوب و زيادي وجود داشته كه اين بنده حقير از آنها غافل بوده ام و يا فرصت تحقيق بيشتر نداشته ام اميد است با همكاري همه عزيزان علي الخصوص بزرگترها سال آينده مجموعه ي بهتري جهت اطلاع جوانان جمع آوري گردد. اميد است سال جديد سال ظهور آقا امام زمان «عج» و سال خوب و با بركتي براي تمام مسلمين جهان باشد . آمين يارب العالمين |
| علی یعقوبی |
