در مورد طَزَرک بیشتر بدانید...
طَزَرَک یا تَجَرَک یکی از روستا های شهرستان بویین زهرا و بخش شال می باشد که حدود 9 کیلومتر با دانسفهان و حدود 5 کیلومتر از شال فاصله دارد. بیش از 400 خانوار داشته و جمعیت آن حدود 2500 نفراست.
(طَزَر) دگرگون شده ی (تَجَر) که در بیشتر لغتنامه ها به معنای کاخ زمستانی یاد شده و (ک)به معنای کوچک است.طزرک به معنای کاخ زمستانی کوچک است
شغل اصلی مردم روستا کشاورزی و دامداری و باغداری بوده و البته صاحبان مشاغل دیگر نیز قابل توجه میباشند.
طوایف مهم روستا اصل بیگی و جهان محمدی و بقیه ی طوایف صالحی یوسفی صادقلو درازلو آقایی حسن رضایی حاجی حسینی حاجی عزیز خانی کریمی و .... می باشد.
به زبان ترکی سخن می گویند و معتقد به مذهب شیعه اثنی عشری هستند.
طزرک دارای دو حسینیه و یک مسجد جامع است که به تازگی تجدید بنا شده است. یک دبستان مختلط و مدرسه راهنمایی - دبیرستان دخترانه و مدرسه راهنمایی و دبیرستان پسرانه هم در جهت آموزشی فعال میباشند. پایگاه بسیج شهید محمد درازلو هم که یکی از پایگاههای فعال منطقه میباشد در میدان اصلی – درطبقه فوقانی مسجد فعالیت میکند.هر چند بیشتر خیابانهای روستا آسفالت شده است اما به علت کنده کاری های زیاد از کیفیت مناسبی برخوردار نمیباشد
گویش
در عصر و زمان حاضر مردم این روستا به زبان ترکی سخن می رانند هر چند در بین کودکان و خردسالان گرایش به زبان فارسی بیشتر می باشد. اما به دو دلیل می توان گفت مردم این روستا در سال های نه چندان دور به زبان تاتی - که زبان غالب در منطقه می باشد - سخن می گفته اند.
۱- اولین دلیل بر این ادعا می تواند استفاده زیاد مردم روستا از واژگان تاتی در گفتمان های روزانه باشد. واژگانی چون: بَرَزن ( بیل زنی ) ، خَرّ سَر ( خاک بر سر – ناسزا) ، خور (خوب) قمیش (کمربند) و....
۲- همه روستاهای هم جوار طزرک تات زبان هستند و به گفته و اعترافِ هم مردم روستای طزرک و هم مردم روستاهای هم جوار ؛ مردم طزرک هم در گذشته از زبان تاتی استفاده می کرده اند.
دین و آیین
مانند بیشتر جامعه ایران مردم این روستا نیز همگی مسلمان و پیرو مذهب تشیع می باشند و در این مورد دارای اعتقادی راسخ و باور های محکم هستند که دلایل آن می تواند بودن آرامگاه امامزادگان ابراهیم ومسلم منسوب به امام موسی کاظم (ع) در این روستا و دیگری وجود علمای دینی از قدیم الایام در کنار مردم این روستا باشد.
اما در رابطه با اعتقادات مردم روستا در پیش از اسلام اطلاعات درستی در دست نیست.اما با توجه به آثار باستانی موجود - که توضیح آن در ادامه خواهد آمد - به احتمال بسیار قوی مردم روستا پیرو دین زردشت بوده اند که البته جای بررسی و پژوهش دارد.
مستندات تاریخی در خصوص روستای طزرک
با عنایت به اینکه اکثر باستان شناسان تمایل به انجام پروژه ها و کاوشگری در مناطق مشهور
و معلوم الحال دارند طبیعی است که کسی درمحوطه های باستانی گمنام و ناشناخته مانند طزرک به کاوش نپردازد. بر این اساس ما تلاش خواهیم کرد با توجه به یافته ها و تحقیقات شخصی تاریخ و قدمت طزرک را به صورت معقول و منطقی – والبته با توجه ظواهر – به اثبات برسانیم. واز همه خوانندگانی که در این زمینه مدرک و سند معتبری دارند و در صورت امکان می توانند برای وبلاگ ارسال کنند سپاسگزاری
می نماییم.
سند نخست رویدادی است در مورد امامزاده موجود در طزرک که در کتاب « آثار البلاد و اخبارالعباد » نوشته زکریا ابن محمد ابن محمود قزوینی ( 600 تا 682 ه ق ) به آن اشاره شده است که متن آن را عینا در زیر می خوانیم :
طزرک : روستایی است از روستاهای قزوین در بخش شال
گویند یکی از پیران ده در خواب دید که از یاران پیغمبر یکی در این روستا هست. هیچ آثار گور کهنه و قدیمی آنجا نبود . مردم ده به اکتشاف پرداختند ، هر سو را می کاویدند . تا سرانجام بعد از زحمت های زیاد در لای خاک جنازه ای را یافتند . مرد بلند بالایی بود ، زره قدیم به تن داشت . از زخمی که در میدان جهاد برداشته بود خون می چکید .گفتی هنوز نمرده است . گنبد و بارگاهی را روی قبرش بنا کردند و مزاری شد فوق العاده متبرک ؛ زائران از نزدیک و دور به زیارتش می آیند . هر دعایی در این مزار مستجاب است .
مرحوم پدرم فرمود :من هم روزی به زیارت مرقدش نایل شدم . مسجدی را در آنجا بنا کرده اند . باره ام را به دست نوکر سپردم و برای نماز داخل آن مسجد شدم . سجاده را در در محراب پهن نمودم و نماز خواندم. سر از سجده بلند کردم دیدم اناری درشت و تر و تازه و رسیده گویی اکنون از انار بنی چیده اند ، بر کنار سجاده بود .از این انار ناخوانده حیرت کردم . به دو سبب یکی اینکه در قزوین و اطراف آن اناری نیست ، درختش بار نمی دهد. از ری انار می آورند و در قزوین می فروشند. دوم اینکه اوایل تابستان بود . هنوز انار در ری و جای دیگر نرسیده .این نعمت از کجا آمده ؟ بعد از زیارت مزار بیرون شدم . از نوکر سوال کردم : دیدی کسی بعد از من به مسجد آید؟ گفت : نه ندیده ام . گفتم : کسی را ندیدی که قبل از من از این مسجد بیرون آید ؟ گفت : نه ندیده ام . تحیرم دو چندان شد.راه روستای خود را در پیش گرفتم. بر ده طروز گذشتم که برادرم آنجا بود. سر به برادرم زدم .انار را هم به ایشان نشان دادم ، تعجب کرد . دهاتی ها نیز همگی در زیارت انارم سهیم شدند و همه انگشت تعجب به دندان گزیده بودند. انار زیارتی را در بار باره چپاندم و راه افتادم تا به خانه رسیدم .کار ضروری پیش آمد بایستی بازار بروم. وقتی از بازار برگشتم. به سراغ انار رفتم . انار مقدس نبود به نوکر گفتم انار کو ؟ سوگند خورد که نمی داند.انار نماند لیکن حسرتش در دل ماند . مدتی به این رویداد گذشته بود . روزی به سفر می رفتم و تنها بودم در بین راه صدائی به گوشم رسید که: محمد آن انار را چه کردی ؟ نگاه کردم پیری بالا بلند ، ریش پهن است . سویش رفتم که دستش راببوسم و برکت از او بخواهم.پیرمرد یکهو غیبش زد.آرزوی دیدار آن پیر و انار حسرت بر حسرت افزودند مثل این بود که خواب و خیالی بودند.
آثار البلاد و اخبارالعباد - صفحه 187
نوشته زکریا ابن محمد ابن محمود قزوینی (600 تا 682 ه ق )
ترجمه عبدالرحمن شرفکندی – چاپ اول – سال 1366
اگر در مطالعه متن کتاب درنگ و تامل کنیم آشکارا در می یابیم که حادثه مربوط به انار در زمان حیات پدر نویسنده رخ داده است و اگر ما فرض را بر این بگذاریم که پدر نویسنده ، این داستان را در سالهای پایانی زندگی خود نقل کرده باشد – فرضا سال 665 هجری قمری ، 17 سال پیش از در گذشت زکریا - و اگر داستان امامزاده هم در همان سال یا چند سالی پیشتر رخ داده باشد ؛ قطعا و یقینا می توان گفت که طزرک بیش از 750 سال تاریخ و قدمت دارد.
سند دیگری که دلیل محکم و استواری بر قدمت و تاریخ طزرک است ، وجود تپه باستانی در روستای مخروبه طزرک – تخریب بر اثر زلزله سال 1341 - معروف به تپه طزرک می باشد .در میان خرابه های روستای قدیمی تپه ای وجود دارد که قدیمی تر از روستای قدیمی بوده و مردم طزرک قدیم از خاک آن برای ساخت و ساز استفاده می کرده اند و در طول سالیان متمادی و خاکبرداری بنایی آجری از زیر خاک سر برآورده که به کهنه مسجد معروف است . با بررسی دقیق ظاهر تپه و مسجد نکاتی قابل توجه ما را به حقایقی رهنمون می سازد:
۱- در تمامی محدوده تپه هیچ بنای دیگری به جز مسجد به جا نمانده است ، چرا که همگی خشت و گل بوده و به مرور زمان از بین رفته اند. با دقت در قسمت هایی از تپه که در سال های اخیر به طور غیر قانونی خاکبرداری شده است به لایه هایی از خاکسترهای تنوری – یا چند تنور بر روی هم یا در بعضی بخش ها چند پی دیوار بر روی هم – بر میخوریم .این قرائن می تواند این فرضیه را قوت ببخشدکه : تپه کنونی روستایی بوده در کنار مسیر شاخه ای از رودخانه قدیمی که به علت نزدیکی به رودخانه و بالا بودن زه آب سفره های زیر زمینی که باعث آسیب دیدن بنا ها می شده است ، مردم روستا مجبور بوده اند که خانه های نمور و قریب به تخریب را خود ویران کنند و بر روی خاک آن خانه ای نو بسازند .اما دلیل ویرانی کلی چه بوده است یا اینکه این فرضیه صحت دارد یا نه جای تحقیق دارد.
۲- با دقت در ساختار مسجد قدیمی به محرابی بر میخوریم که در سمت شرق بنا است که جدیدا شکل آن را تغییر داده اند. جایی که مشهور به محراب اسلامی بوده و در سمت غرب – قبله – است که در کنار در ورودی مسجد و درون دیوار کنده شده است. بر پایه این شواهد می توان احتمال داد که این بنا آتشکده بوده و پس از کشف از زیر خاک از آن به عنوان مسجد استفاده کرده اند.
۳- در کل روستای خرابه نیز بنای آجری وجود ندارد به جز آب انباری معروف به آب انبار حاج شیر محمد که در سده گذشته ساخته شده و بخشهایی از امامزاده که جدیدا اضافه گردیده است. نکته قابل تامل
بودن مسجدی در جوار امامزاده می باشد که مردم روستا از آن استفاده می کرده اند پس نیازی به ساخت مسجدی در زیر خروارها خاک نبوده است.
همه آنچه که در بالا گفته شد می تواند دلیلی بر این باشد که :
۱- کهنه مسجد در حقیقت آتشکده بوده است.
۲- تپه مذکور قدمتی جدای از روستای مخروبه دارد.
۳- از آنجا که قزوین و نواحی آن در سالهای اولیه حمله اعراب به ایران ، تسلیم و مسلمان
شده اند ، پس این تپه و آتشکده مربوط به پیش از اسلام می باشد.
با این توصیف می توان گفت که طزرک بیش از 1400 سال می تواند قدمت داشته باشد.
صد البته که همه این موارد بررسی های شخصی می باشد و هر ایراد و اشکال منطقی
و کارشناسی شده بر آن وارد است.
طزرک و مشکلات آن
روستای طزرک نیز مانند روستاهای دیگر دارای مشکلات ویژه ای می باشد که تعدادی از آنها را با توجه به اهمیت و الویت بیان خواهیم کرد .امید است که مسئولین و دست اندرکاران امر ترتیب اثر داده و به حل آن ها همت گمارند.
۱- مهمترین و اصلی ترین مشکل طزرک نداشتن راه ارتباطی و متصل نبودن مستقیم آن به راه اصلی و ترانزیتی بود که به همت اهالی محترم و شورای اسلامی و زحمات و پیگیریهای حاج آقای قهرمانی در دست ساخت می باشد و مراحل پایانی را طی می کند.
۲- مشکل دیگر این روستا نداشتن آب آشامیدنی بهداشتی بود.آب آشامیدنی روستا از چاهی که سال ها پیش بوجود آمده تامین می شود که طبق آخرین آزمایشهای انجام شده این آب دارای ناخالصی ها و ترکیب های مضر می باشد. هر چند مدتی است که چاه جدید احداث شده است اما هنوز لوله کشی و زیرساخت های لازم برای بهره برداری از آن مهیا نشده است. امیدواریم به زودی اهالی محترم بتوانند از آب آشامیدنی مناسب و پاک استفاده نمایند.
۳- از نظر زمین و سالن های ورزشی نیز هیچ گونه امکاناتی وجود ندارد. در سال های گذشته جوانان روستا در محوطه که وقف می باشد به ورزش و اختصاصا به بازی فوتبال می پرداختند. که به دلیل منع شرعی استفاده از آن و نبود مکان دیگر به ناچار به سالن ورزشی واقع در روستای قلعه هاشم خان مراجعه می کنند که آن هم دارای مشکلاتی چون رفت و آمد ،سرویس دهی نامناسب و ... می باشد.
۴- به دلیل اینکه بیشتر مردم طزرک در کنار محل مسکونی خود به نگهداری و پرورش دام مخصوصا گاو و گوسفند اشتغال دارند و هرچند این یک نوع فعالیت اقتصادی و محل درآمدی برای خانوادها محسوب می شود، اما انباشته شدن فضولات دامی در خیابان ها و کوچه علاوه بر سد معبر و زشت نشان دادن چهره محل، از نظر بهداشتی نیز بسیار مشکل آفرین می باشد.امید است با همکاری مراکز بهداشتی و شورای اسلامی و دهیاری و مردم این مشکل نیز حل شود.
tajarak.blogfa.com - tazarak.blogfa.com
