یادواره ی شهدای شهرک خوزنین

یاد امام و شهدا

دل و می بره کرب و بلا

آشنایی با تاریخچه ی شهرک خوزنین

شهرک خوزنین در حال حاضر

مرکز دهستان خوزنین از بخش رامند از شهرستان بوئین زهرا استان قزوین است .

خوزنین تا دوره حکومت ناصرالدین شاه

به صورت خالصه بوده یعنی کشاورزان در قبال استفاده از آب و زمین سالانه مالیاتی

مستقیم به دولت می پرداختند .

از زمان ناصرالدین شاه خوزنین تحت تملک فردی به نام "سید سپو"در آمد که مالکی ظالم و بی رحم بوده است پس از وی خوزنین از اواخر دوره قاجاریه بصورت اجاره سالانه به افراد مختلفی از جمله "حاجی امین السلطان" صدرالمعالی و نیز خاندان خرمشاهی قزوین از جمله پدر بزرگ بهاء الدین خرمشاهی (نویسنده و محقق نامدار کشورمان)بوده است . با روی کار آمدن رضاخان و تملک زمینهای مرغوب و آباد مالکیت خوزنین به محمد علی مجد معروف به فطن السلطنه واگذار شد چون آقای مجد زمینهای مرغوبی در مازندران و تنکابن داشت رضا شاه زمینهای وی را تصاحب نموده و خوزنین و چند روستای دیگر از جمله ابراهیم آباد را به وی واگذار کرد وی از دوره رضا شاه تا سال1340مالک خوزنین بوده است که مالکیت وی با طرح اصلاحات ارضی از بین رفته است .

محمد علی مجد فارغ التحصیل مدرسه صنعتی برلین آلمان بود و جزء معدود سیاستمداران باسواد و مسلط به زبان آلمانی بود وی قبل از وقوع جنگ جهانی دوم به همراه حاجی محتشم السلطنه اسفندیاری رئیس مجلس ایران به آلمان رفت و قرار داد تاسیس اولین کارخانه ذوب آهن را ایران در کرج را منعقد کرد وی دارای روابط شخصی با آدولف هیتلر پیشوای آلمان نازی نیز بود فطن السلطنه در دوره چهاردهم از سال 1321تا 1323نماینده قزوین در مجلس شورای ملی بود و بعدها به عضویت مجلس سنا درآمد در زمان وقوع جنگ دوم جهانی وی استاندار مازندران و گیلان بوده است اصالت وی از خانواده ای در شال بود که به همراه فرزندان سپهسالار در جوانی به آلمان رفته و در آنجا تحصیل نموده و بعد از بازگشت به ایران با دختر عبدالحسین میرزا فرمانفرما شخصیت معروف عصر قاجار ازدواج کرد .

محمد علی مجد (فطن السلطنه )مالک سابق خوزنین

در دوره چهاردهم مجلس بین او و جوانی به نام حسن ارسنجانی صاحب روزنامه داریا برخوردی در شورای مجلس ملی صورت گرفت ارسنجانی طرفدار قوام السلطنه سیاستمدار معروف ایران و محمد علی مجد طرفدار همیشگی خاندان پهلوی و سلطنت بود این برخورد منجر به رد اعتبار نامه حسن ارسنجانی که تنها 25سال داشت شد و این حادثه موجب کدورت ما بین این دو سیاستمدار قدر گردید که بعدها بر سرنوشت خوزنین نیز تاثیری عمیق نهاد ارسنجانی به دانشگاه تهران رفت و از آنجا دکترای حقوق گرفت و در دولت دکتر علی امینی در سال 1340به وزارت کشاورزی رسید و مسئول طرح اصلاحات ارضی در ایران شد ارسنجانی برای اصلاحات ارضی سه نقطه از ایران را برای نمونه انتخاب کرد 1.مراغه 2.دشت نشاء 3.رامند(خوزنین)

این حادثه مصادف شد با زلزله ویرانگر 10شهریور 1340که در ساعت 12شب روی داد در منطقه بوئین زهرا تعداد تلفات 20هزار تن بود که در خوزنین بیش از 120تن کشته شدند . زلزله در زمان حکومت اسدالله علم روی داد ولی ارسنجانی همچنان وزیر کشاورزی بود وی با توجه به سابقه خصومت با مجد و همزمانی طرح اصلاحات ارضی با استفاده از کمکهای بین المللی و اعتبار بانک جهانی سعی در ساختن مناطق ویران شده از زلزله به صورت مدرن در چند روستا از جمله خوزنین نمود بودجه اعتباری برای ساخت خوزنین از جانب چند کشور از جمله ایلات متحده امریکا فرانسه انگلستان هلند دانمارک نرو‍ژ و سوئد تامین شده است مهندسینی از آمریکا واسرائیل برساخت آن نظارت نموده و یک باب ساختمان تحویلی به کشاورزان حدو 5هزار تومان هزینه در بر داشته است . (کارگر روز مزد 7تومان)

ارسنجانی توجه ویژه ای به خوزنین داشت و میخواست طرح خوزنین را به صورت یک الگوی بین المللی و برتر از طرح "کالخوز"روسی و"کیبوتص"اسرائیل درآورد خانه های ویلایی به سبک سوئیس با دیوارهایی کوتاه و نرده حفاظ (دو خیابان به صورت آزمایشی انجام شد) طرح جنگل کاری اطراف خوزنین تاسیس صنایع تبدیلی و ایجاد اشتغال جوانان .ایجاد تعاونی روستایی و تاسیس بانک روستایی و حفر چاه عمیق (یکی در داخل روستا که اکنون در داخل محوطه بهداری و دیگری چاه عمیق سردشت ) و ... از جمله برنامه های او بود . 

او بطور هفتگی به بازدید از خوزنین می آمد و چند بار نمایندگانی از روستاییان کل ایران را به خوزنین آورد .

کلمه خوزنین احتمالا از کلمه خویرث که در زبان اوستایی به معنای مرکز یا مرکز زمین میباشد گرفته شده است. پس از حملات پیاپی ساکنان بین رودان مانند سومریان به فلات مرکزی ایران ساکنین این مناطق برای دفاع از خود در مقابل دشمن به روش ساختن دژ و قلعه که آن را از قوم اوراتور فرا گرفته بودند روی آوردند در این روش در کنار هر آبادی تپه ای مصنوعی با گرداوری خاک ساخته میشد و پیرامون آن را با دیوار ضخیم گلی محصور می نمودند .

در زمان حکومت هخامنشیان و اشکانیان بعضی از آبادی های دارای دژ و قلعه از اهمیت و جمعیت بیشتری برخوردار بودند .دژهای این آبادیها دو نوع کارکرد داشته است : 

۱.کارکرد نظامی که در هنگام حمله دشمن مردم آبادی به درون دژ رفته و درب آن را بسته و با توجه به ذخیره آب و مواد غذایی دارایی های با ارزش منقول خود مانند فرش ظروف و دام را به درون دژ برده و مقاومت مینمودند .

۲.کارکرد مذهبی:در این دژ ها به خاطر کسرت جمعیت معمولا یک روحانی زرتشتی (مغ)به انجام مراسم مذهبی مانند تولد و نام گذاری نوزاد -ثبت ازدواج و طلاق و انجام مراسم مردگان میپرداخت .

دژ هایی که دارای دو کارکرد فوق بودند نسبت به آبادیهای دیگر جنبه مرکزیت داشتند به همین لحاظ میتوان کلماتی مانند خوزنین خروزان خرزویل خرزان را از اینگونه آبادیها شمرد .

متن اوستایی وپهلوی این کلمه به صورت "خویرث رغنه "بوده به معنای مرکز و مرکز زمین که به مرور به صورت خویزین و خوزنین در آمده است . (ین آن پسوند مکانیست) .

wikimapia.org